       |
| İhracat Teslim Şekilleri |
|
|
|
(Kaynak: Dış Ticaret Mustesarlıgı)
1) TICARI ISLETMEDE TESLIM / EX WORKS (EXW) "Ex works" sat?c?n?n mallar? isletmesinde (fabrika,depo v.s.) al?c? emrine haz?r tutmakla teslim yukumlulugunu yerine getirdigi anlam?ndad?r. Sat?c?, aksi kararlast?r?lmad?kca mal?n al?c? taraf?ndan saglanan bir araca yuklenmesinden ya da mallar?n ihrac gumrugunden gecirilmesinden sorumlu degildir. Al?c? bu noktadan itibaren var?s yerine degin, mal?n tas?nmas? ile ilgili tum gider ve risklerin yukumlulugunu tas?r. Bu terim tum sat?s sekilleri icinde sat?c? icin en az yukumlulugu ihtiva eden bir sat?s seklidir. Bu teslim seklinde sozlesmede belirtilen sat?s bedeline yaln?zca ambalajlanm?s mal bedeli dahildir. Yani teslim tarihinden itibaren her turlu nakliye, yukleme, bosaltma ve sigorta masraflar? al?c? taraf?ndan odenmektedir. 2) TASIYICIYA TESLIM / FREE CARRIER (FCA) Bu terim ile sat?c?n?n teslim yukumlulugu, mallar?n ihrac gumrugunden gecirilip, al?c? taraf?ndan belirlenen tas?y?c?ya, belirlenen yer ya da noktada teslimi ile son bulur. Eger al?c? taraf?ndan kesin bir teslim yeri belirtilmemisse, sat?c? tas?yan?n mallar? teslim alacag? yer civar?nda bir yer belirleyebilir. Ticari uygulamalar tas?y?c? ile sozlesme yap?labilmesi icin sat?s?n?n yard?m?n? gerektirirse (Ornegin demir ve hava yolu tas?mac?l?g?nda) sat?c? riziko ve masraflar al?c?ya ait olmak uzere hareket edebilir. 3) GEMI DOGRULTUSUNDA MASRAFSIZ (FAS) / FREE ALONGSIDE SHIP (FAS) (...olarak belirtilen yukleme liman?nda) “Gemi Dogrultusunda Masrafs?z” terimi, belirtilen yukleme liman?nda, mallar gemi dogrultusuna yerlestirildikleri zaman, sat?c?n?n mallar? teslim etmesi demektir. Bu durum, bu andan itibaren art?k, al?c?n?n, mallara iliskin butun masraflar?, z?ya ve hasar risklerini ustlendigini ifade eder. FAS terimi ihrac icin mallar?n sat?c? taraf?ndan gumruklenmesini gerektirir. BU DURUM, IHRACAT ICIN GEREKLI GUMRUKLEME ISLEMLERINI ALICININ YERINE GETIRMESINI ONGOREN ONCEKI INCOTERMS VERSIYONLARININ AKSIDIR. Fakat, taraflar mallar?n ihracat icin al?c? taraf?ndan gumruklenmesini isterlerse, bu durum sat?m sozlesmesine eklenecek ac?k ifadelerle belirtilmelidir. Bu terim sadece deniz veya icsu tas?mac?l?g?nda kullan?labilir. 4) GEMI BORDASINDA TESLIM / FREE ON BOARD (FOB) Bu terim ile sat?c?n?n teslim yukumlulugu belirlenen yukleme liman?nda mallar gemi kupestesini act?g? andan itibaren yerine getirilmis olur. Mallarla ilgili tum gider yitik veya hasar rizikolar? bu noktadan itibaren al?c? taraf?ndan ustlenilir. Eger gemi kupestesi pratikte birsey ifade etmiyorsa (ornegin roll-on/roll-off veya konteyner tas?mac?l?g?nda oldugu gibi) FCA teriminin kulan?lmas? daha dogru olur. 5) MAL BEDELI veya NAVLUN / COST AND FREIGHT( CFR) Bu terim ile sat?c? belirlenen var?s liman?na mal? gonderebilmek icin gerekli tum giderleri ve navlunu odemek zorundad?r. Ancak malla ilgili yitik bir hasar rizikolar? ile giderlerde gorulebilecek art?s, yukleme liman?nda mallar?n gemi kupestesini gecmesi an?ndan itibaren sat?c?dan al?c?ya devredilmis olur. CFR terimi sat?c?n?n ihrac icin mallar? gumrukten gecirmesi gerektigini belirtir. 6) MAL BEDELI, SIGORTA ve NAVLUN / COST, INSURANCE AND FREIGHT (CIF) Bu terim ile sat?c? CFR'deki yukumluluklerine aynen sahiptir. Ancak ek olarak, mallar?n tas?nmas? s?ras?nda yitik veya hasar rizikosuna kars? deniz sigortas? temin etmek durumundad?r. Sat?c? sigorta sozlesmesini yapar ve sigorta primini oder. Al?c? bu terim ile sat?c?n?n sigortada sadece minimum kuvertur temin etme yukumlulugu bulundugunu bilmelidir. Bu terim sat?c?n?n ihrac icin mallar? gumrukten gecirmesi gerektigini belirtir. Bu terim sadece deniz ve ic su tas?mac?l?g?nda kullan?l?r. Eger gemi kupestesi pratikte birsey ifade etmiyorsa CIP terimini kullanmak daha uygun olur. 7) TASIMA UCRETI ODENMIS OLARAK TESLIM / CARRIAGE PAID TO (CPT) Bu terim sat?c?n?n, mal?n kararlast?r?lan var?s yerine kadar tas?nmas? icin gerekli navlunu odedigi anlam?na gelir. Mal?n yitik ve hasar?na ait rizikolarla birlikte tas?y?c?ya teslimden itibaren dogabilecek ek masraflar, mallar?n tas?y?c?n?n nezaretine verilmesinden itibaren sat?c?dan al?c?ya gecer. Tas?y?c? bir tas?ma sozlesmesinde demir, kara, deniz, hava, icsu tas?mac?l?g? ya da bunlar?n birlesmesi sonucu ortaya c?kan tas?mac?l?k islemini ustlenen kimsedir. 8) TASIMA UCRETI ve SIGORTA ODENMIS OLARAK TESLIM / CARRIAGE AND INSURANCE PAID TO (CIP) Bu terim ile sat?c? CPT'deki yukumluluklerine aynen sahiptir. Ancak ek olarak mallar?n tas?nmas? s?ras?nda yitik veya hasar rizikosuna kars? kargo sigortas? temin etmek durumundad?r. Sat?c? sigorta sozlesmesini yapar ve sigorta primini oder . 9) SINIRDA TESLIM / DELIVERED AT FRONTIER (DAF) Bu terim sat?c?n?n teslim yukumlulugunun, mallar?n ihrac icin gumrukten gecirilip, s?n?rda belirlenen yer ya da noktada ancak bitisik ulkenin gumruk s?n?r?ndan once emre haz?r tutulmas?yla sona ermesini ifade eder. S?n?r terimi , ihrac ulkesinin s?n?r? da dahil olmak uzere herhangi bir s?n?r icin kullan?labilir. Dolay?s?yla, terimin icinde sozkonusu s?n?r?n her zaman nokta ya da yer belirtilerek kesin sekilde tan?mlanm?s olmas? hayati olarak onem tas?maktad?r. 10) GEMIDE TESLIM / DELIVERED EX SHIP (DES) Bu terim ile sat?c?n?n teslim yukumlulugu, mal? belirlenen var?s liman?nda, gemi bordas?nda, ithal gumrugunden gecirmeden al?c?n?n emrine haz?r tutmakla sona erer. Sat?c?, mallar?n belirlenen var?s liman?na getirilmesi icin gereken tum gider ve rizikolar? ustlenir. Bu terim sadece deniz veya icsu tas?mac?l?g? icin kullan?labilir. 11) RIHTIMDA TESLIM / DELIVERED EX QUAY(Duty Paid) (DEQ) (var?s liman? ... olarak belirtilmek suretiyle) “R?ht?mda teslim” terimi, sat?c?n?n, belirlenen var?s liman?ndaki r?ht?mda (iskelede), ithalat icin gerekli gumrukleme islemleri yerine getirilmemis olarak al?c?n?n tasarrufuna b?rakmakla mallar? teslim ettigini ifade eder. Sat?c?, mallar?n belirlenen var?s liman?na tas?nmas? ve r?ht?ma (iskeleye) bosalt?lmas?na iliskin butun hasar ve masraflar? ustlenmelidir. DEQ terimi, mallar?n ithalat icin gumruklenmesi ve bununla ilgili tum islemlerin, vergilerin, resim ve diger harclar?n odenmesi yukumlulugu al?c?n?n ustlenmesini ongorur. BU DURUM, ITHALAT ICIN GEREKLI GUMRUKLEME ISLEMLERINI SATICININ YERINE GETIRMESINI ONGOREN ONCEKI INCOTERM VERSIYONLARININ AKSIDIR. Fakat taraflar mallar?n ithalinde odenen masraflar? k?smen veya tamamen sat?c?n?n yukumlulukleri aras?na katmak isterlerse, bu durum sat?s sozlesmesine bu amacla eklenecek ac?k bir ifade ile ayd?nl?ga kavusturulmal?d?r. Bu terim sadece mallar denizyolu veya icsu veya cok vas?tal? tas?ma ile varma liman?nda gemiden r?ht?ma (iskeleye) bosalt?lmakla teslim edilecekse kullan?labilir. Bununla beraber taraflar mallar?n r?ht?mdan liman?n icinde veya d?s?nda baska bir yere aktar?lmas?na iliskin hasar ve masraflar? sat?c?n?n yukumlulukleri aras?na katmak isterlerse, DDU veya DDP terimleri kullan?lmal?d?r. 12) GUMRUK RESMI ODENMEMIS OLARAK TESLIM / DELIVERED DUTY UNPAID (DDU) Bu terim ile sat?c?n?n teslim yukumlulugu, mallar?n ithal ulkesinde, belirlenen yerde emre haz?r tutulmas? ile sona erer. Sat?c?, mallar?n o noktaya kadar tas?nmas? ve gumruk formalitelerinin yerine getirilmesi ile ilgili riziko ve giderleri ustlenmek durumundad?r (Ithalat icin odenmesi gereken vergi resim ve harclar haric). Al?c? mallar?n zaman?nda ithal icin gumrukten cekilmemesinden kaynaklanan ek gider ve rizikolar? ustlenmek durumundad?r. Eger taraflar sat?c?n?n gumruk formalitelerini yerine getirip bundan dogabilecek gider ve rizikolar? ustlenmesini istiyorlarsa bunu, bu etkiyi yaratacak sozcukler ekleyerek kesinlestirmelidirler. Eger taraflar sat?c?n?n yukumluluklerine mallar?n ithali icin gerekli baz? giderleri eklemek istiyorlarsa (KDV gibi) bunu, bu etkiyi yaratacak sozcukler ekliyerek kesinlestirmelidirler. Bu terim tas?ma seklinden bag?ms?z olarak kullan?labilir. 13) GUMRUK RESMI ODENMIS OLARAK TESLIM / DELIVERED DUTY PAID (DDP) Bu terim ile sat?c?n?n teslim yukumlulugu, mallar?n ithal ulkesinde belirlenen yerde emre haz?r tutulmas? ile sona erer. Sat?c?, mallar?n o noktaya kadar tas?nmas?, ithal gumrugunden gecirilmesi icin gerekli vergi, resim ve diger harclar dahil olmak uzere riziko ve giderleri ustlenmek durumundad?r. EXW terimi sat?c? icin ne kadar az yukumluluk ifade ediyorsa, DDP terimi de o kadar cok yukumluluk ifade etmektedir. |